รายงานเรื่อง "ตานก๋วยสลาก" ประเพณีของท้องถิ่นไทยเหนือเมืองล้านนา

รายงาน

              

รายงาน เรื่อง ประเพณีตานก๋วยสลาก ของท้องถิ่นไทยเหนือเมืองล้านนา

จัดทำโดย

ร้อยตำรวจเอกธนาเดช ดอกจือ

ห้องเรียน องค์การบริหารตำบลนาพูน อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่

รหัสนะกศึกษา ๐๒๒

เสนอ อาจารย์นันทิกา วงค์ใยคำ

หมวดวิชาภาษาไทย  

วิทยาลัยชุมชนแพร่

ภาคการศึกษาที่ ๑

 ปีการศึกษา ๒๕๖๘

                  คำนำ

ตานก๋วยสลาก หรือที่เรียกกันว่า “สลากภัต” นับเป็นประเพณีสำคัญที่ชาวล้านนาสืบทอดต่อกันมาอย่างยาวนาน เป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ล่วงลับ อีกทั้งยังเป็นการบูชาพระรัตนตรัยและแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษ ประเพณีดังกล่าวไม่เพียงแต่สะท้อนให้เห็นถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนาเท่านั้น หากยังเป็นเครื่องยืนยันถึงความสามัคคี ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชุมชนล้านนา

รายงานฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อศึกษาและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับความหมาย ความสำคัญ ความเป็นมา ขั้นตอนการประกอบพิธี รวมถึงคุณค่าทางสังคมและวัฒนธรรมของประเพณีตานก๋วยสลาก ทั้งนี้เพื่อเป็นแนวทางในการเรียนรู้ ตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น และช่วยส่งเสริมการอนุรักษ์ประเพณีอันดีงามนี้ให้คงอยู่สืบไป

   สารบัญ

บทที่ 1 บทนำ .............................................. 1

ความเป็นมาและความสำคัญของเรื่อง .................................... ..1

วัตถุประสงค์ ...............................................2

ขอบเขตการศึกษา ...............................................3

บทที่ 2 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับตานก๋วยสลาก ............................4

ความหมายของตานก๋วยสลาก ...............................................4

ประวัติความเป็นมา ...............................................5ความสำคัญของประเพณี ...............................................6บทที่ 3 ขั้นตอนและพิธีกรรมตานก๋วยสลาก ............................7

การจัดเตรียมก๋วยสลาก .............................................. 7

ขั้นตอนการประกอบพิธี .............................................. 8

บทที่ 4 คุณค่าและประโยชน์ของประเพณี ............................ 9

คุณค่าศาสนา......................9

คุณค่าทางสังคมและวัฒนธรรม ......................................... ...10

บทที่ 5 สรุปและข้อเสนอแนะ .............................................11

           บรรณานุกรม ............................................ 12

รายงานเรื่อง

ตานก๋วยสลาก

บทที่ 1 บทนำ

ความเป็นมาและความสำคัญของเรื่อง ประเพณีตานก๋วยสลาก

ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีประเพณีและวัฒนธรรมอันงดงามสืบทอดมาแต่โบราณ โดยเฉพาะภาคเหนือหรือดินแดนล้านนา ที่ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีไว้ได้อย่างเหนียวแน่น “ตานก๋วยสลาก” หรือ “สลากภัต” เป็นประเพณีทำบุญที่สืบทอดมาแต่ครั้งพุทธกาล และเป็นเอกลักษณ์สำคัญของชาวล้านนา แสดงออกถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนา การกตัญญูต่อบรรพบุรุษ รวมทั้งการสร้างความสามัคคีในชุมชน

วัตถุประสงค์

๑. เพื่อศึกษาและทำความเข้าใจเกี่ยวกับความหมายและความเป็นมาของประเพณีตานก๋วยสลาก

๒. เพื่อศึกษาขั้นตอนและพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับการตาน

ก๋วยสลาก

๓. เพื่อเรียนรู้คุณค่าและประโยชน์ทางด้านศาสนา สังคม และวัฒนธรรมที่สืบเนื่องจากประเพณีดังกล่าว

๔. เพื่อเป็นการอนุรักษ์และส่งเสริมการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป

   ขอบเขตการศึกษา

เนื้อหาในรายงานฉบับนี้มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับประเพณีตาน

ก๋วยสลากของภาคเหนือ โดยเฉพาะในเขตล้านนา ครอบคลุมทั้งความหมาย ความสำคัญ ความเป็นมา ขั้นตอนการประกอบพิธี และคุณค่าของประเพณีที่มีต่อสังคม

.🙏👮👮👮👮👮👮👮👮👮

บทที่ ๒ ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับ

ตานก๋วยสลากคำว่า

 “ตาน” หมายถึง การทำบุญหรือการถวายสิ่งของแก่พระสงฆ์ 

ส่วนคำว่า 

“ก๋วย” หมายถึง ภาชนะหรือเครื่องใส่สิ่งของ 

 “สลาก” หมายถึง การจับสลาก

 เมื่อนำมารวมกันจึงหมายถึง การถวายสิ่งของบรรจุในก๋วยแก่พระสงฆ์ โดยอาศัยการจับสลากเป็นเครื่องกำหนดผู้รับ

เจ้าของก๋วยผู้ถวายตาน คือผู้มอบให้

        ประวัติความเป็นมา

ตานก๋วยสลากมีที่มาจากครั้งพุทธกาล เมื่อพุทธศาสนิกชนต้องการถวายสิ่งของแก่พระภิกษุจำนวนมาก แต่ไม่สามารถเลือกได้ว่าจะถวายแก่พระรูปใด จึงได้คิดวิธีจับสลากขึ้น เพื่อให้การถวายเป็นไปอย่างเสมอภาคและทั่วถึง ประเพณีนี้แพร่หลายเข้าสู่ดินแดนล้านนาและได้รับการสืบทอดต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

    ความสำคัญของประเพณี

๑. เป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่บรรพบุรุษและผู้ล่วงลับ

๒. เป็นการถวายทานแด่พระสงฆ์เพื่อบูชาพระรัตนตรัย

๓. เป็นการสร้างความสมัครสมานสามัคคีในชุมชน

๔. เป็นเครื่องยืนยันถึงความศรัทธาและความกตัญญูของพุทธศาสนิกชน

🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

บทที่ 3 ขั้นตอนและพิธีกรรม

ตานก๋วยสลาก

การจัดเตรียมก๋วยสลาก

ก๋วยสลากมักทำจากไม้ไผ่หรือภาชนะที่สานขึ้นอย่างประณีต ภายในบรรจุสิ่งของอุปโภคบริโภค เช่น ข้าวสาร อาหารแห้ง ขนม ผลไม้ เครื่องใช้ และปัจจัยต่าง ๆ ตามกำลังศรัทธาของผู้ถวาย พร้อมเขียนชื่อผู้ล่วงลับหรือเจ้าของก๋วยสลากติดไว้เพื่ออุทิศส่วนกุศล

ขั้นตอนการประกอบพิธี

๑. ชาวบ้านนำก๋วยสลากมาถวายไว้ที่วัด

๒. พระสงฆ์ประกอบพิธีเจริญพระพุทธมนต์

๓. ทำการจับสลากเพื่อกำหนดว่าก๋วยสลากใดจะถวายแด่พระภิกษุรูปใด

๔. พระสงฆ์แสดงธรรมเทศนาและให้ศีลให้พรแก่ผู้ร่วมงาน

๕. ผู้ร่วมงานรับประทานอาหารร่วมกันและช่วยกันทำความสะอาดบริเวณวัด

🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

บทที่ 4 คุณค่าและประโยชน์ของประเพณี

คุณค่าทางศาสนา

เป็นการสืบทอดพระพุทธศาสนา และเสริมสร้างศรัทธาของพุทธศาสนิกชน

เป็นการถวายทานแด่พระสงฆ์อย่างทั่วถึงและเสมอภาค

คุณค่าทางสังคมและวัฒนธรรม

ส่งเสริมความสามัคคีและความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ในชุมชน

อนุรักษ์ภูมิปัญญาและประเพณีท้องถิ่นล้านนาเป็นเวทีให้คนในชุมชนได้พบปะแลกเปลี่ยนและสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน

🙏🙏🐂🙏🙏🙏🙏🙏🙏

บทที่ 5 สรุปและข้อเสนอแนะ

                สรุป

ประเพณีตานก๋วยสลากเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่าทั้งในด้านศาสนา สังคม และวัฒนธรรม สะท้อนถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนาและความกตัญญูกตเวทีของพุทธศาสนิกชน อีกทั้งยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความสมัครสมานสามัคคีในชุมชน

ข้อเสนอแนะ

๑. ควรมีการส่งเสริมให้เยาวชน🐈🚜เรียนรู้และมีส่วนร่วมในประเพณี เพื่อสืบทอดให้คงอยู่ต่อไป

๒. หน่วยงานด้านวัฒนธรรมควรสนับสนุนการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับตานก๋วยสลาก เพื่อสร้างความตระหนักและความภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่น

๓. ควรเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับตานก๋วยสลากในรูปแบบสื่อที่เข้าถึงได้ง่าย เช่น สื่อสิ่งพิมพ์และสื่อออนไลน์

            บรรณานุกรม

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. ประเพณีและวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, ๒๕๖๔

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ. เชียงใหม่: ศูนย์วัฒนธรรม, ๒๕๒๐.

วัดพระธาตุหริภุญชัย. ตานก๋วยสลาก ประเพณีล้านนา. ลำพูน: วัดพระธาตุหริภุญชัย, ๒๕๕๙.